Bij chronische stress gaat het om een gevoel van permanente overprikkeling en spanning. De spanning loopt hoog op, komt steeds terug, tussenpozen worden korter totdat je het idee hebt dat het ‘nooit meer weg is’. Chronische stress uit zich veelal in fysieke klachten, hoofdpijn, buikpijn, maar ook hartkloppingen, ernstige vermoeidheid en/of slaapproblemen.
Het stresssysteem is het complexe, samenhangende netwerk in ons lichaam en brein dat ons helpt om te gaan met uitdagende situaties, bedreigingen of veranderingen. Het is een overlevingsmechanisme dat ervoor zorgt dat je snel kunt reageren op gevaar (acute stress) of je kunt aanpassen aan langdurige druk.
Als het zenuwstelsel van een mens ontregeld raakt dan is eigenlijk de innerlijke balans tussen ‘aan’ en ‘uit’ staan ontregeld. Dit kan ontstaan als iemand gedurende langere tijd een hoge mate van stress ervaart. Zo iemand kan chronisch ‘aan’ staan, er is dan sprake van overprikkeling en die persoon kan dan eigenlijk niet meer uit een overlevingsstand komen. Dat kan leiden tot continue opgejaagdheid, rusteloosheid en angsten. Eenmaal volledig uitgeput kan dat leiden tot je emotioneel helemaal afsluiten.
Emotionele draagkracht is je mentale belastbaarheid en veerkracht. Dan gaat het om de mate waarin je in staat bent om te kunnen omgaan met spanning, ernstige tegenslag en mentale druk. Mensen die emotioneel draagkrachtig zijn tonen vaak een grote veerkracht als ze tegenslag ervaren, ze hebben een groot zelf vertrouwen en weten hun innerlijke rust te bewaren onder moeilijke omstandigheden.
Bij ontregeling gaat het om het (tijdelijk) verstoord raken van je cognitieve, emotionele en gedragsmatige balans. Op dat moment kun je niet meer op een gezonde en handige manier omgaan met de factoren die ernstige spanning veroorzaken. Ontregeling kan onder heel verschillende omstandigheden ontstaan. Bovendien bestaan er verschillen tussen mensen waardoor zij al dan niet ernstig ontregeld raken.
Asynchrone ontwikkeling bij begaafde kinderen betekent dat verschillende ontwikkelingsgebieden zich in een verschillend tempo ontwikkelen. Een kind kan bijvoorbeeld cognitief veel verder gevorderd zijn dan leeftijdsgenoten, terwijl zijn sociaal-emotionele of fysieke ontwikkeling nog aansluit bij zijn werkelijke leeftijd. Dit kan leiden tot situaties waarin een kind complexe wiskundige of taalvaardigheden beheerst, maar emotioneel nog gevoelig of afhankelijk is. Ook motorische vaardigheden kunnen achterblijven bij het intellectuele niveau. Asynchrone ontwikkeling vraagt om begrip en aangepaste begeleiding, zodat het kind in alle ontwikkelingsgebieden de juiste ondersteuning krijgt en zijn potentieel op een gezonde manier kan benutten.
Self efficacy is het beste te omschrijven als bij de start van een taak het inzicht en vertrouwen hebben dat je over de goede kennis een vaardigheden beschikt waardoor je een grote kans hebt een taak met succes te kunnen afronden. Dat betekent dat je het gevoel hebt over een goede basis te beschikken en dat als je tussentijds er niet helemaal uit komt, je die ontbrekende kennis e vaardigheden ook kunt ontwikkelen waardoor je er dan ‘toch uit komt’.
Kinderen die een goed gevoel voor self-efficacy hebben zullen eerder geneigd zijn een taak te durven aanpakken en een beetje ‘risico’ te nemen om ook situaties aan te gaan waarin ze toch nog niet ‘alles’ helemaal onder controle hebben. Een gebrek aan self-efficacy kan leiden tot uitstel gedrag als een kind aan een taak moet beginnen of een verminderde motivatie.