Dit zijn stresssymptomen die ontstaan doordat je indirect in aanraking komt met de stressvolle situaties, bijvoorbeeld de stress die kan ontstaan doordat je voor iemand anders zorgt die veel stress ervaart. Die ervaring kan zo intens zijn dat jij zelf, terwijl het je niet rechtsreeks overkomen is toch vergelijkbare stressgevoelens ervaart.

Hyperalertheid is een situatie waarin je als het ware altijd ‘aanstaat’. Alle prikkels worden gehoord, gezien, gevoeld of anderszins waargenomen. Het is een soort overdreven waakzaamheid en alertheid.

Dit is eigenlijk het systeem waarin een mens zich ontwikkeld en functioneert. Het systeem maakt zichtbaar dat ontwikkelen altijd in interactie met en omgeving plaatsvindt. De dingen worden begrepen vanuit de context waarin ze plaatsvinden. Er is sprake van een wisselwerking tussen alle betrokken actoren en factoren. Die context die verandert gedurende je levensloop. In die context ontwikkelt een mens relaties. Dan kun je denken aan relaties ouders en opvoeders, maar ook aan andere kinderen. Die relaties bepalen hoe iemand zichzelf ziet en ervaart. In dit proces is er sprake van sociale en emotionele groei. Je leert omgaan met anderen, met je eigen gevoelens en je ontwikkelt manier om emoties op een handige manier te benoemen en te uiten.

Problematische coping is een manier van omgaan met stress, problemen of nare emoties die op de korte termijn weliswaar verlichting kan bieden, maar op de lange termijn de situatie verergert of nieuwe (mentale/fysieke) problemen veroorzaakt. In plaats van het probleem actief aan te pakken, wordt het ontweken of onderdrukt.

Met stressactivatie we een reactie van het lichaam en de geest op een prikkel die als dreigend of uitdagend wordt ervaren. Het is het proces waarbij het zenuwstelsel wordt geactiveerd om te reageren op stressfactoren, wat leidt tot directe veranderingen in lichamelijk en mentaal functioneren.

Het begrip existentiële reflectie kun je populair gezegd vertalen naar ‘de grote bestaansvragen’. Waarom leven we, is er leven na de dood? Waarom voeren mensen oorlog? Maar vragen als ‘wie ben ik’ ‘Wie zou ik willen zijn of worden’ of ‘wat is mijn betekenis voor de wereld’.

Frustratietolerantie is het vermogen om te kunnen omgaan met tegenslag. Als mensen een hoge frustratietolerantie hebben dan kunnen ze goed omgaan met tegenslag, beschikken ze over voldoende veerkracht om dingen opnieuw te proberen en/of om door te zetten als het lastig wordt.

Opgroeien is een dynamisch samenspel van verschillende partijen en waarop verschillende factoren elkaar beïnvloeden. Dat is een complex proces waarin rijping, denken, voelen en relaties met anderen met elkaar afwisselend samen spelen waardoor het gedrag van een mens wordt beïnvloed.

Dit begrip verwijst naar de periode begint met wat we ook wel omschrijven als ‘eenkennigheid’ en waarbij een kind zich aan een heel beperkt aantal personen hecht. In die periode is het moeilijk als de personen aan wie je erg gehecht bent (tijdelijk) even weggaan. Daarbij kun je denken aan een ouder die afscheid neemt op school en waarbij kinderen moeten wennen dat er ook andere om hen heen zijn die ook betekenisvol zijn/worden.

Als een ander mens fungeert als een extern regulatiesysteem dan is dat vaak een manier om gedrag dat je zelf (nog) niet kunt aansturen te reguleren. Je hebt de ander dan nodig omgewenst gedrag te kunnen laten zien, bijvoorbeeld je af te remmen je aan te moedigen om juist iets te gaan doen of je bewust te maken van de invloeden om je heen.