Ook in het schooljaar 2025-2026 organiseert het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid weer verschillende webinars. Op 13 november 2025 was het onderwerp ‘Signalering – Pientere peuters’. Gastspreker is Mirjam Veldhoven.
Begin december 2025 stuurt het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid haar uitgave Basisboek (Hoog)begaafdheid voor po en vo naar alle scholen in het primair en voortgezet onderwijs. Programmamanager dr. Eleonoor van Gerven: “Dit boek over kansrijk onderwijs vanuit een inclusieve gedachte voor leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid is in veel opzichten een bijzonder boek. Samen met alle materialen in de Kennisbank van het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid kun je dit boek zien als basis voor een nationaal curriculum voor leraren over (hoog)begaafdheid.”
Van Gerven: “In 25 hoofdstukken beschrijven 34 auteurs vanuit hun eigen perspectief en op basis van wetenschap en praktijkervaringen wat zij als passend(er) onderwijs zien voor leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid. De redactie van dit boek koos ervoor om niet één richting voor te schrijven, maar juist die verschillende perspectieven naast elkaar te plaatsen. Leraren kiezen zelf wat het beste past bij hun leerlingen; scholen en schoolbesturen wat het beste past bij hun organisatie. Met dit boek en de materialen in onze Kennisbank bieden we een totaalpakket aan materiaal om het ontwikkelen van de competenties van professionals in het po en vo voor het geven van onderwijs aan (hoog)begaafde leerlingen te ondersteunen.”
Het boek behandelt vijf grote pedagogisch-didactische thema’s:
Bij elk thema horen mooie aanvullingen. In de rijkgevulde online kennisbank vind je een schat aan extra bijlagen, bovenop alle materialen die al in het boek zijn opgenomen:
Dit boek is een publicatie van het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het NTCN (National Talent Centre of The Netherlands) is het Landelijk Expertisecentrum Begaafdheid, Creativiteit en Talentontwikkeling en geeft in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap uitvoering aan het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid.
In het schooljaar 2025-2026 organiseert het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid weer international webinars. Tijdens die webinars is Engels de voertaal. Deze webinars zijn bedoeld voor educatieve professionals en zorg- en hulpverleners die beschikken over een brede kennisbasis met betrekking tot hoogbegaafdheid, maar niet over de mogelijkheid beschikken om deel te nemen aan internationale in-person activiteiten zoals grote internationale congressen.
Op 29 oktober 2025 gaf Wendy Behrens het webinar Culturele responsiviteit.
Net als voor alle andere leerlingen is het voor begaafde leerlingen van cruciaal belang dat hun leraren betekenisvol reageren op hun educatieve behoeften. Als dat niet gebeurt zullen vooral begaafde leerlingen uit achterstandsmilieu’s en een niet-Nederlandstalige achtergrond niet de kansen krijgen waar zij vanuit een gelijkwaardigheidsbeginsel recht op hebben. De invloed van cultuur op het kunnen zien, begrijpen en betekenisvol reageren van educatieve behoeften van leerlingen is groot (Fugate et al, 2021). Culturele responsiviteit is noodzakelijk om begaafde leerlingen uit sociaal-economische achterstandsmileu’s en begaafde leerlingen met een niet-Nederlandstalige achtergrond te kunnen herkennen én passend onderwijs te bieden. Daarom worden in dit webinar een aantal voorwaarden besproken die bijdragen aan het vergroten van kansen op passend onderwijs aan deze specifieke groep leerlingen.
In het schooljaar 2025-2026 organiseert het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid weer international webinars. Deze webinars zijn bedoeld voor educatieve professionals en zorg- en hulpverleners die beschikken over een brede kennisbasis met betrekking tot hoogbegaafdheid, maar niet over de mogelijkheid beschikken om deel te nemen aan internationale in-person activiteiten zoals grote internationale congressen. Op 1 oktober 2025 gaf Debbie Troxclair het webinar Creativity.
Creatief denken is een essentiële vaardigheid en speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid; het beïnvloedt zowel hun intellectuele als hun sociale en emotionele groei. Zij hebben lesactiviteiten nodig die een beroep doen op hun creativiteit.
Door bij alle vakken telkens een beroep te doen op het ontwikkelen van creatieve denkvaardigheden kan het een vast onderdeel van je didactiek zijn. Als deze activiteiten onderdeel van het reguliere curriculum zijn, kunnen alle leerlingen ermee in aanraking komen. Zo wordt bij hen allemaal hun verbeelding geprikkeld en kunnen verborgen talenten naar boven komen.
Leraren die creatieve denkvaardigheden een natuurlijk onderdeel laten zijn van zowel het leerstofaanbod als van hun pedagogisch-didactisch handelen geven leerlingen iets waardevols mee. Ze leren hun leerlingen om strategieën te ontwikkelen die hun later van pas komen als er een groot beroep op hun probleemoplossend vermogen wordt gedaan. Dit zorgt ervoor dat leerlingen beter voorbereid zijn om later goed te functioneren in een dynamische, op innovaties gerichte wereld.
Hoe organiseer je Kansrijk onderwijs voor leerlingen met kenmerken van begaafdheid? Die vraag staat centraal op het gratis congres van het landelijk Kenniscentrum Hoogbegaafdheid. We organiseren het congres ter ere van het verschijnen van het ‘Basisboek hoogbegaafdheid in primair en voortgezet onderwijs’.
We hebben een afwisselend programma met lezingen, workshops en gelegenheid tot gerichte uitwisseling met collega’s. Alle lezingen, workshops en uitwisselingsmomenten worden verzorgd door de auteurs die hebben meegewerkt aan het Basisboek. Dus… altijd al een van de auteurs willen ontmoeten en een vraag willen voorleggen over expertise? Dan is 23 januari je kans! Geef je op via onze site en kom op 23 januari 2026 naar de Reehorst in Ede.
Je hoeft geen specialist (hoog)begaafdheid te zijn om erbij te kunnen zijn en mee te kunnen doen. Ben je werkzaam als:
Congrescentrum De Reehorst, Ede (vlak bij station)
Deelnemen is gratis en… lunch, koffie, thee, fris en versnaperingen zijn allemaal inbegrepen.
Deelnemen is gratis maar…
09:00-09:30 Ontvangst
09:30-09:45 Opening dagvoorzitter
09:45-10:00 Aanbieden 1e boek
10:00-10:45 spreker: Janneke Berendsen
10:45-11:15 Pauze & netwerkmomentje
11:15-12:15 Workshops (10)
12:15-13:15 Lunch
13:15-14:00 spreker: Willemien Eikelboom
14:00-14:15 verplaatsen naar de workshops
14:15-15:15 Workshops (10)
15:15-15:30 wisseling van zalen
15:30-16:30 Uitwisselen: thema’s en werkvormen
Ook in het schooljaar 2025-2026 organiseert het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid weer verschillende webinars. Op 30 september 2025 was het onderwerp ‘Signalering – Zoov+’.
Zoov+ is bedoeld om een snelle, objectieve signalering van cognitieve potentie voor de hele basisschool mogelijk te maken. Het betreft een digitale, adaptieve, non-verbale groepsscreening van 15 minuten. Leerlingen maken individueel een online test met ‘denkpuzzels’ die de algemene intelligentie in kaart brengen. De adaptieve opzet past zich aan het niveau van de leerling aan. Resultaten geven per leerling een indicatie van het cognitieve profiel (onderste 80%, bovenste 20% of bovenste 5%)). Schoolteams gebruiken de uitkomsten als startpunt voor gesprekken, observatie en eventueel vervolgonderzoek. De screener is taal- en cultuuronafhankelijk, en dus geschikt voor NT2-leerlingen.
Ben je lid van een werkgroep (hoog)begaafdheid binnen een samenwerkingsverband en wil je graag leren van hoe dingen in ander samenwerkingsverband zijn geregeld?
Het landelijk Kenniscentrum Hoogbegaafdheid (KCHB) organiseert ook dit schooljaar uitwisselingsbijeenkomsten onder de titel ‘Gluren bij de buren’. Elke uitwisselingssessie heeft een eigen thema.
30 oktober: inclusief onderwijs
8 december: het jonge kind
21 januari: versnellen
11 februari: sociale en emotionele ontwikkeling
9 maart: onderwijs en zorg
15 april: dubbel bijzonder
20 mei: peergrouponderwijs
8 juni: schoolaanwezigheid
Kijk in onze agenda voor alle informatie en om je in te schrijven!
Onderzoek toont aan dat er geen betekenisvolle verschillen bestaan tussen de hersenontwikkeling van jongens en meisjes. Verschillen in waarneembaar gedrag lijken eerder voort te komen uit de respons van de omgeving juist op basis van die culturele verwachtingen.
In deze brochure is de hoofdtekst geschreven door Maaike Goddijn en Annelies de Muijnck. Aan de hand van een metafoor over een bijenkorf en haar bewoners beschrijven de auteurs hoe er gedragsclusters te herkennen zijn in het gedrag van meisjes. Daarbij leggen ze de relatie met de theorie over leerlingen met kenmerken van (hoog)begaafdheid. De auteurs benadrukken dat uit deze beschrijvingen geen afvinklijstjes kunnen worden ontwikkeld waarmee leraren in de praktijk kunnen kijken of ze ‘zo’n leerling’ in de klas hebben. Wat ze wel zien is hoe het gedrag van al deze unieke meisjes al dan niet past bij wat er zoal van meisjes verwacht wordt in onze cultuur. Zo wordt ook zichtbaar hoe de verwachting van invloed is op wat we zien of juist niet zien.
Daarmee wordt meteen duidelijk hoe belangrijk de rol van de leraar is. De verwachting die een leraar heeft van een leerling kleurt al op voorhand de blik waarmee naar een leerling wordt gekeken. Wie vooraf een te zeer dichtgetimmerd beeld heeft van ‘wat begaafdheid is’, staat niet meer open voor alle andere verschijningsvormen. Meer daarover in deze brochure. Uiteraard hebben we weer tips om te kunnen handelen en oplossingsgerichte vragen om nog eens gezond kritisch naar je handelen en je eigen aannames te kijken.
In deze brochure is nog meer te vinden. Zo interviewden we weer verschillende leraren en onderwijsbegeleiders over de manier waarop zij in hun dagelijkse praktijk meisjes met kenmerken van begaafdheid herkennen, lesgeven en uitdagen. De interviews met Maaike Theunissen, Evelien Okkinga, Stefanie Idzinga-Rust en Jorien Dubbelman geven weer prachtige inkijkjes in de praktijk.
Als redactie hopen we dat jij als je deze brochure leest, de interviews hoort en onze webinars bekijkt, geïnspireerd raakt om dingen in je eigen groep te proberen die activiteiten voor al je leerlingen toegankelijk maken. Wie weet herken je nog veel meer leerlingen met kenmerken van begaafdheid die je eerder nog niet zo had gezien.
Ook in het schooljaar 2025-2026 organiseert het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid weer verschillende webinars. Op 16 september 2025 was het onderwerp ‘Als de inspectie meekijkt’.
Om te voldoen aan de inspectie-eisen voor hoogbegaafde leerlingen, moeten scholen aantonen dat zij hun onderwijs afstemmen op deze doelgroep. Dat begint bij een analyse van de doelgroep zoals deze op school deelneemt. Vervolgens is er een rijk, kerndoeldekkend aanbod beschreven dat voldoende uitdaging biedt en aansluit bij het niveau en de onderwijsbehoeften van hoogbegaafden. De school moet zicht hebben op hun ontwikkeling en dit vertalen naar passende begeleiding, doelen en interventies. Belangrijk is dat er beleid en praktijk is waarin de instructie en verwerking worden aangepast, bijvoorbeeld door het stellen van hogere-orde-denkvragen of het samen leren werken aan bijvoorbeeld projecten. Extra aanbod en ondersteuning moeten concreet beschreven worden in beleid en leerlingdossiers. Het is belangrijk dat een school systematisch werkt aan onderwijsontwikkeling met een duidelijke visie, merk- en meetbare doelen en professionele reflectie. Monitoring van de kwaliteit van het onderwijs gebeurt op leerling-, team- en schoolniveau via cyclisch analyseren en evalueren (PDCA). Scholen zijn verplicht om aan te tonen dat gemaakte keuzes effectief zijn en bijdragen aan goed onderwijs voor élke leerling.
Over de spreker
Katalin Kapteijns is werkzaam als hoofd onderwijs en kwaliteit bij een stichting voor primair onderwijs. Ze heeft brede ervaring in het primair onderwijs en in verschillende organisaties het kwaliteitsbeleid ontwikkeld. Als bestuurder van NTCN is zij daarnaast actief betrokken bij onderwijs aan kinderen met kenmerken van hoogbegaafdheid.
Elke leraar kan een leerling met kenmerken van (hoog)begaafdheid in de groep hebben. Als je daar nog niet eerder of nog niet zo vaak mee te maken hebt gehad, kan je dat best wat hoofdbrekens opleveren. Want hoe herken je nu kenmerken van begaafdheid? Hoe zijn die kenmerken dan van invloed op wat “jouw” leerling nodig heeft? Hoe zorg je nu dat je ook zonder allerlei ingewikkeld onderzoek kunt gaan inspelen op de educatieve behoefte van die leerlingen? Op deze gratis congresdag gaan we in op die vragen en helpen we om te verkennen wat jouw volgende stap in je professionalisering kan zijn om toch al snel ook voor deze leerlingen het verschil te kunnen maken.