PISA is de afkorting voor Programme for International Student Assessment. Het is een internationaal vergelijkend onderzoek dat de vaardigheden en kennis in natuurwetenschappen, lezen en wiskunde van 15-jarigen test. Ongeveer 95 landen doen mee met PISA-2025. Het onderzoek staat onder toezicht van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de OESO.
In een internationaal vergelijkend rapport worden onderwijssystemen en prestaties van landen met elkaar vergeleken. Deze informatie is waardevol voor het verklaren van verschillen in prestaties tussen groepen leerlingen en/of landen. Op deze manier kan men leren van elkaars sterke en zwakke punten. Elke drie jaar worden de kennis en vaardigheden van leerlingen getoetst.
Met conventies bedoelen we in deze context een algemeen aanvaarde gewoonte of manier van doen. Deze conventies bepalen vaak hoe mensen zich horen te gedragen in bepaalde situaties. Je kunt daarbij denken aan bepaalde gewoonten in het sociale verkeer. In Nederland is het bijvoorbeeld een algemene gewoonte dat je iemand een hand geeft als je je voorstelt. In de schoolsituatie zijn er ook allerlei uitgesproken en onuitgesproken gewoontes die binnen een bepaalde groep gelden.
Het woord attributies wordt gebruikt om te omschrijven waar iemand een oorzaak voor gedrag of een gebeurtenis aan toeschrijft. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen extern attribueren en intern attribueren. Extern attribueren betekent de oorzaak buiten jezelf leggen. Intern attribueren betekent de oorzaak binnen jezelf zoeken.
Stel je voor dat een kind in het gangpad in de klas valt over de tas van een ander kind. Het kind dat valt kan dan zeggen “Dat komt omdat de tas van Jantje in de weg lag. Jantje had zijn tas moeten opruimen aan de kapstok.” In dit voorbeeld is er sprake van externe attributie. Als dit zelfde kind zegt over de aanleiding van de valpartij: “Oh, ik keek even niet goed uit”, dan is er sprake van intern attribueren.
Een leraar die didactisch coacht, draagt niet alleen kennis over, maar begeleidt leerlingen ook in hun leerproces zodat ze een actieve rol als leerder gaan innemen. De leraar geeft niet alleen instructie, maar zorgt bijvoorbeeld door het stellen van goede vragen dat de leerling zelf gaat nadenken over de leerinhouden en over de eigen rol in het leerproces.
Voorbeelden daarvan zijn: ‘Wat heb je gedaan om zelf tot een antwoord te komen?’ en ‘Hoe kun je om hulp vragen?’. Het kunnen ook vragen zijn die gaan over de inhoud van verworven kennis waardoor de leerling leert om informatie op waarde te schatten.
Bij didactisch coachen hoort ook het geven van goede feedback zodat de leerling kan zien: ‘Dit kan ik nu al, dit is de volgende stap in kennis en vaardigheden die ik kan ontwikkelen’ en ‘Als ik het zo aanpak, dan neemt de kans toe dat ik het leerdoel goed bereik’.
In deze deepdive vertelt Tania Gevaert over hoe je slimme meiden (in de puberteit) kunt ondersteunen in hun ontwikkeling naar een succesvolle loopbaan. Tania Gevaert is psychotherapeut, onderwijstrainer en ECHA-specialist in Gifted Education. Als directeur van het Vlaamse Expertisecentrum Samen Slimmer Groeien en co-stichter van het Steunpunt Onderpresteren vzw, is zij dagelijks actief op de werkvloer met kind, gezin, jongere en leerkracht. Ze ontwikkelt trainingen op maat, voert praktijkonderzoek uit en schrijft boeken.
Deze Engelstalige deepdive is Nederland ondertiteld.
In deze deepdive vertelt Debbie Troxclairover de unieke karakteristieken, uitdagingen en ondesteuningsstrategieënvoor briljante, (hoog)begaafde meisjes.Debbie Troxclair is associate professor aan Lamar State University (Texas, USA). Debbie ontwikkelde het online masterprogramma over begaafdheid voor Lamar. Ze was jarenlang supervisor voor onderwijsprogramma’s voor begaafde leerlingen.
In de loop der jaren heeft zij diverse publicaties gehad onder andere in Gifted Child Today, Journal of the Louisiana Reading Association, Roeper ReviewenParenting for High Potential.Debbie is actief lid van The Texas Association forthe Gifted, de World Council for Gifted and Talented Children (CEC) Tag Divisionen The National Association for Gifted Children.
In het schooljaar 2024-2025 organiseert het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid bijna elke maand een international webinar. Tijdens die webinars is Engels de voertaal. Deze webinars zijn bedoeld voor educatieve professionals en zorg- en hulpverleners die beschikken over een brede kennisbasis met betrekking tot hoogbegaafdheid, maar niet over de mogelijkheid beschikken om deel te nemen aan internationale in-person activiteiten zoals grote internationale congressen. Op 15 mei 2025 gaf Franzis Precke het webinar ‘A developmental perspective on giftedness: The Talent Development in Achievement Domains (TAD) Framework’.
From a developmental perspective, giftedness can be described as a person’s potential to develop above-average performance in certain areas. But what constitutes this potential? What is the role of abilities, personality traits, or acquired psychosocial skills? These and further central questions for understanding potential and its development are discussed by integrating different views from research on giftedness, expertise, and talent development within the Talent Development in Achievement Domains (TAD) framework. The TAD framework is a general talent development framework that can be applied to a wide range of achievement domains. It distinguishes four levels of talent development (aptitude, competence, expertise, transformational achievement), specifies level-dependent predictors and indicators of talent development, and outlines internal processes that lead to interest and success in a domain. In my presentation, I will introduce the TAD framework and present its practical implications for assessing and nurturing potential. Over de gastspreker
Franzis Preckel is Full Professor for Giftedness Research and Education at the Department of Psychology of the University of Trier, Germany. She earned her doctorate from the University of Münster and was Director of the Counselling Center for the Gifted and Talented at the Ludwig Maximilian University of Munich. Her research interests encompass psychological assessment, intelligence, giftedness and talent development. Franzis has published her research in top ranked journals including Perspectives on Psychological Science and Psychological Bulletin. In 2017, she received the path breaker award of the AERA special interest group on Research on Giftedness, Creativity, and Talent. In 2023, she received the International Award for Research of the World Council for Gifted and Talented Children.
Willeke rol is eigenaar van Bright Kids en ECHA-specialist Hoogbegaafdheid. Haar drijfveer om te werken met hoogbegaafden komt vanuit haar eigen ervaringen. In het onderwijs, is ze in haar jonge jaren niet gezien met haar talenten. Met vallen en opstaan, heeft ze geleerd haar talenten te ontwikkelen en dit heeft haar gebracht tot waar ze nu staat. Met haar ervaringen en kennis helpt ze hoogbegaafde kinderen/jong volwassenen, ouders/ verzorgers en scholen.
Willeke geeft lezingen en scholing over hoogbegaafdheid in binnen-en buitenland en organiseert met collega’s informatie-ontmoetingsavonden voor ouders van hoogbegaafde kinderen. Ook leidt ze mensen op tot Expert slimme peuters en slimme kleuters.
Ze is co-auteur van Talentenlijn en schreef het boek “Omgaan met hoogbegaafde kinderen in de basisschool en het opzetten van een verrijkingsklas” en in samenwerking met Marijne Sammels “Uitdagende peuters en kleuters uitdagen”.
In een aantal video’s vertelt Willeke over haar ervaringen. Het hoofdthema van deze interviews met Willeke is ‘Peuters met een ontwikkelingsvoorsprong’:
Willeke Rol is eigenaar van Bright Kids en ECHA-specialist Hoogbegaafdheid. Haar drijfveer om te werken met hoogbegaafden komt vanuit haar eigen ervaringen. In het onderwijs, is ze in haar jonge jaren niet gezien met haar talenten. Met vallen en opstaan, heeft ze geleerd haar talenten te ontwikkelen en dit heeft haar gebracht tot waar ze nu staat. Met haar ervaringen en kennis helpt ze hoogbegaafde kinderen/jong volwassenen, ouders/ verzorgers en scholen.
Willeke geeft lezingen en scholing over hoogbegaafdheid in binnen-en buitenland en organiseert met collega’s informatie-ontmoetingsavonden voor ouders van hoogbegaafde kinderen. Ook leidt ze mensen op tot Expert slimme peuters en slimme kleuters.
Ze is co-auteur van Talentenlijn en schreef het boek “Omgaan met hoogbegaafde kinderen in de basisschool en het opzetten van een verrijkingsklas” en in samenwerking met Marijne Sammels “Uitdagende peuters en kleuters uitdagen”.
In een aantal video’s vertelt Willeke over haar ervaringen. Het hoofdthema van deze interviews met Willeke is ‘Peuters met een ontwikkelingsvoorsprong’:
Willeke Rol is eigenaar van Bright Kids en ECHA-specialist Hoogbegaafdheid. Haar drijfveer om te werken met hoogbegaafden komt vanuit haar eigen ervaringen. In het onderwijs, is ze in haar jonge jaren niet gezien met haar talenten. Met vallen en opstaan, heeft ze geleerd haar talenten te ontwikkelen en dit heeft haar gebracht tot waar ze nu staat. Met haar ervaringen en kennis helpt ze hoogbegaafde kinderen/jong volwassenen, ouders/ verzorgers en scholen.
Willeke geeft lezingen en scholing over hoogbegaafdheid in binnen-en buitenland en organiseert met collega’s informatie-ontmoetingsavonden voor ouders van hoogbegaafde kinderen. Ook leidt ze mensen op tot Expert slimme peuters en slimme kleuters.
Ze is co-auteur van Talentenlijn en schreef het boek “Omgaan met hoogbegaafde kinderen in de basisschool en het opzetten van een verrijkingsklas” en in samenwerking met Marijne Sammels “Uitdagende peuters en kleuters uitdagen”.
In een aantal video’s vertelt Willeke over haar ervaringen. Het hoofdthema van deze interviews met Willeke is ‘Peuters met een ontwikkelingsvoorsprong’:
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
