Hoogbegaafdheid in het VO – Wat zou je doen als je een grote zak met geld had?

Ingrid geeft antwoord op de vraag wat ze zou doen voor hoogbegaafde leerlingen als ze een grote zak met geld had. Deze leerlingen verwachten vaak: ‘Nu gaat het gebeuren, nu kom ik op een school voor alleen maar slimme leerlingen’. Maar zo gaat het natuurlijk niet.

Martin van Rooij interviewt in deze video Ingrid Toonen (coördinator bovenschoolse voorziening ‘De Schakelklas’, Samenwerkingsverband VO Regio Leiden) over haar ervaringen met hoogbegaafde leerlingen die uitvallen in het reguliere vo.

Hoogbegaafdheid in het VO – Vanuit de wieg meteen op de fiets naar de stad

Karen werkt veel met leerlingen die uitvallen in het vo, dat zijn regelmatig hoogbegaafde leerlingen. Zij komen in beeld als ze niet de cijfers halen die er van ze verwacht worden. Ze vertelt waar het fout gaat met deze leerlingen.

Martin van Rooij interviewt in deze video Karen Streefland (begeleider passend onderwijs bij de Ambulant Educatieve Dienst, Leiden) over haar ervaringen met hoogbegaafde leerlingen die het moeilijk hebben op het vo.

Hoogbegaafdheid in het VO – De rol van de bovenschoolse begeleider

Karen vertelt dat ze in de begeleiding van de hoogbegaafde leerlingen breder kijken dan alleen naar cognitie. En over het temperen van de verwachtingen van de ouders en de school. Van school hoort ze vaak: “Hij wil niet”. Maar het gaat vaak om “nog niet kunnen.” Wat doe je dan als bovenschools begeleider?

Martin van Rooij interviewt in deze video Karen Streefland (begeleider passend onderwijs bij de Ambulant Educatieve Dienst, Leiden) over haar ervaringen met hoogbegaafde leerlingen die het moeilijk hebben op het vo.

Hoogbegaafdheid in het VO – De overgang van po naar vo

Christa vertelt over hoe de overgang van het po naar het vo verloopt voor hoogbegaafde leerlingen. Waar leerlingen in het po hun gang konden gaan, zijn er andere verwachtingen in het vo en lopen hoogbegaafde leerlingen vaak tegen problemen aan. Ook omdat ze in het vo minder individuele aandacht krijgen in de klas.

Martin van Rooij interviewt in deze video Christa Kniest (begeleider onderwijs vo voor o.a. hoogbegaafde leerlingen en steunpuntcoördinator overgang po/vo, SWV Passend Onderwijs Almere) over de overgang van het po naar po voor hoogbegaafde leerlingen.

Hoogbegaafdheid in het VO – Wat is er nodig om tot leren te komen

Christa vertelt dat leraren in het vo vaak meer kennis nodig hebben over hoogbegaafdheid. Ze weten bijvoorbeeld niet dat deze leerlingen anders leren: “Als jij zo goed kan leren, dan moet je gewoon achten en negens halen.” Maar zo simpel is het niet.

Martin van Rooij interviewt in deze video Christa Kniest (begeleider onderwijs vo voor o.a. hoogbegaafde leerlingen en steunpuntcoördinator overgang po/vo, SWV Passend Onderwijs Almere) over de overgang van het po naar po voor hoogbegaafde leerlingen.

Hoogbegaafdheid in het VO – Deepdive Executieve vaardigheden in het VO

In deze deepdive vertelt Lilian Snijders (trainer didactisch coachen, opleider Beeldcoaching, ECHA-specialist) dat als leerlingen op het vo komen ze ineens weer de ‘kleinste’ leerlingen zijn. Ze waren gewend om makkelijk te leren, maar lopen nu vaak tegen uitdagingen aan. Extra aandacht voor de ontwikkeling van hun executieve functies is dan belangrijk.

Hoogbegaafdheid in het VO – Beschikbaarheidsdeficiëntie

Een deficiëntie is een tekort. Een beschikbaarheidsdeficiëntie verwijst in de context van de brochure over begaafdheid in het vo, naar een tekort aan een bepaalde vorm van kennis of vaardigheid waardoor een leerling een taak niet kan oplossen of aanpakken.

Iemand die een scheef beeld heeft van wat begaafdheid inhoud zou dit wellicht vreemd kunnen vinden. Want hoe kan het dan dat een leerling, die toch alles mee zou moeten hebben, iets toch niet kan? Het antwoord is simpel: begaafdheid is niet een synoniem voor alles al kunnen en weten. Het verwijst, aan de cognitieve kant van het leerproces, slechts naar het vermogen van een leerling om zich complexe leerinhouden met behulp van een voor de leerling passende van instructie en ondersteuning in een relatief hoog tempo eigen te kunnen maken. Ergo: de leerling moet kennis en vaardigheden wel kunnen en mogen leren voordat we kunnen verwachten dat de leerling dit ook kan inzetten.

Hoogbegaafdheid in het VO – Productiedeficiëntie

Een productiedeficiëntie verwijst naar een situatie waarin de leerling wel over de juiste kennis en vaardigheden beschikt, maar deze niet altijd op het juiste moment, op de juiste wijze inzet.

Onderzoek van Figg en anderen naar het gebruik van tekstreductiestrategieën door begaafde leerlingen maakte bijvoorbeeld zichtbaar dat bij onderpresterende begaafde leerlingen het niet ging om het niet beschikken over de juiste strategieën, maar over het niet op de juiste wijze inzetten van die strategieën. Daardoor vielen bij onderpresterende begaafde leerlingen in hun onderzoek de prestaties tegen, ten opzichte van de goed presterende begaafde leerlingen.